inclusief denken

raften op cascadische versnellingen
globaliseren met regionale/lokale dynamiek

cascadische versnellingen in de ontwikkelingen van de mensheid
hertaling van excerpten uit hearings van sap "leven nu & morgen"


Je kan de loop der mensheid
vergelijken met een rivier, 
die niet altijd even gelijkmatig voortkabbelt, 
maar af en toe stroomversnellingen,
een waterval, soms ook 
een ondergronds vervolg kent.

Als wij willen bekijken op wat voor plek van die rivier wij nu zitten,
dan zullen we enkele ontwikkelingen van deze tijd moeten plaatsen 
in de lijn van de geschiedenis.

De mens bestaat, voor zover we onszelf in "hem" herkennen
ruim 100.000 jaar (zeggen wetenschappers)
en heeft zich, de aarde verkennend, ontwikkeld tot
die "hij" nu is:
divers in cultuur binnen 'n groep;
als persoon uniek in bewustzijn.
 

Bekijken we enkele van de meest in het oog springende ontwikkelingen 
ten aanzien van menselijke vermogens, als:

  • zijn voortbewegen

  • zijn denken

  • zijn vernietigingsvermogen

  • zijn bereik hoogte / afstand

  • zijn toename & organisatie

  • zijn communicatie & informatie

 

Het voortbewegen.

Vanaf het moment dat de mens het dier leerde temmen
en er een rijdier van maakte,
heeft hij zich eeuwen lang niet sneller kunnen voortbewegen
dan plusminus
40 kilometer per uur.
Ongeveer het dubbele van wat hij zelf haalde.

Maar of er nou 2 of 6 paarden voor een wagen stonden,
het voertuig ging niet harder dan het snelste paard liep.
De stoomtrein rond 1850 en omstreeks 1900 de auto brachten
de volgende versnelling teweeg.
Een eeuw later is de raket in staat, de mens 40.000 km per uur
te laten spacesurfen.
Dat is
elf kilometer per seconde.

 
Het Denken.

Tot sinds kort is de mens voor het maken van berekeningen
aangewezen geweest op zijn vingers en verstand.
Werd het een beetje moeilijker, 
dan kwam er al gauw potlood of passer bij kijken. 
Snelheid kon hij echter niet halen, voordat de eerste rekenformules
werden bedacht.
Tot de mechanische rekenmachine,
al snel gevolgd door het elektronische brein,
zijn intrede deed.
In 1954 was er een computer geconstrueerd die tot ieders verbazing 
160 berekeningen per seconde kon maken.
Nu praten we over giga-berekeningen,
waardoor ingewikkelde scenario's kunnen worden ontwikkeld.
Lijn van het denk/rekenvermogen:
Tot 1950 horizontaal daarna plotseling omhoog.
Zonder computer geen maanlanding.
Doordat de mens deze berekeningen kan "bevatten",
is zijn denk- & voorstellingsvermogen in staat,
ook een virtuele werkelijkheid te componeren en te onderhouden.

 
De vernietigingskracht.

Met de uitvinding van het buskruit is deze kracht essentieel toegenomen.
Daarna is hij vrij geleidelijk opgevoerd,
door meer buskruit te gebruiken.
 
Met de toepassing van de atoomsplitsing is er echter geen 
sprake meer van een geleidelijke toename. 
De explosieve kracht van dit moment is dan ook bijna onvoorstelbaar:

De zwaarste bom van 1944 was 11.000 kg:   TNT-Lijn van 11 centimeter. 
1945 eerste atoombom 20 miljoen:    TNT-Lijn 200 meter.
1954 20 megaton waterstofbom.      Lijn 200 kilometer.

Plaats naast die explosieve vernietigingskracht dan nog 
de chemische en biologische vernietigingskrachten die de mens bedacht heeft.
Het moge duidelijk zijn, dat de mens
ook op dit gebied wel bijzonder uniek is.


Hoogterecords.

De mens steeg eind 1700 tot enkele honderden meters hoogte.
Met een ballon weliswaar, maar los van de grond,
niet hangend boven een ravijn.
Na 1900 is ook op dit gebied een relatief sterke versnelling
waar te nemen, dankzij het vliegtuig.
Dan komt de raket die op een hoogte van 300 km
de eerste mens in een baan rond de aarde brengt.
De maan op 400.000 km wordt kort daarop (1969)
door de mens bereikt.
Het is wel moeilijk om hier nog van hoogte te spreken.
Afstand zou beter zijn.
In de loop van enkele tientallen jaren schiet deze ontwikkelingslijn de ruimte in.

Inmiddels heeft "de voyager" met een
"hallo, dit zijn wij"-image
aan boord,
ons zonnestelsel verlaten.
Gelukkig zit er geen mens van vlees en bloed
in het voertuig
hij/zij zou niet terug kunnen keren.


Bevolkingstoename & -organisatie

Tussen het begin van westerse jaartelling en 1700 was er 
een geleidelijke groei van de wereldbevolking van
8 per 10.000 mensen per jaar. 
Daar is ook op dit gebied een versnelling ingetreden die thans loopt naar de
200 per 10.000 per jaar.
terwijl ik welkom zeg, zijn er op de aarde 11 kinderen bijgekomen”,
leerde ik vroeger.

Ongeveer 6.000 jaar geleden ontstond de eerste stad.
Nu zijn er wereldwijd megapolissen.
 Meer dan de helft van de mensheid leeft nu "geürbaniseerd".
Dat heeft zeer grote gevolgen voor de voedselproductie
en -distributie, duurzaam, veilig en betaalbaar.

 
Informatie & Communicatie.

Dorpsomroeper, Tam Tam, Rooksignalen.
Zichtbaar en hoorbaar
in realtime.
De audiovisuele communicatie was direct effectief,
maar aan moment & afstand gebonden.

Spijkerschrift en papyrus overstijgen plaats en tijd.
Het Schrift, de Boekdrukkunst
Telegrafie, Radio
Televisie & Satelliet
Hebben ook dit vermogen gigantisch vergroot.

Na 99.999 jaar kan één mens weer
een hele mensheid
in realtime bereiken....
Nu kan een spreker wereldwijd gezien en gehoord worden 
door miljarden mensen op hezelfde moment,
maar desgewenst tevens in eindeloze herhaling.

In den beginne had een Pater Familias aan één binnenplaats genoeg
om alle informatie te bergen of aan de zijnen over te dragen.
Nu is via internet alle informatie bereikbaar in iedere huiskamer,
op tablets, oculars of in 3d.
En in een "notedop" neem je het overal mee naar toe.


Er zijn wel meer voorbeelden van overschakeling naar
een hogere versnelling aan te geven, of
van de omschakeling naar een "andere" realiteit.

We zitten dus in een een volkomen nieuwe situatie, 
waar ons denken
(ongeacht ons geloven of weten)
zich aan zal aanpassen.
Dat vermogen heeft de mens in het verleden
ondubbelzinnig aangetoond.

Voor kinderen is veel "globaal normaal",
wat voor grootouders zelfs nog
regionaal "onvoorstelbaar" zou zijn.

"Inclusief denken" hoort daar ook bij.
Het doet dan ook recht aan de

drie belangrijkste facetten

van het menselijk bewustzijn:

geloven
weten
menen
 
Inclusief denken betekent:

  • onszelf niet superieur achten aan
    de buren, aan andersdenkenden of
    aan mensen met ander gedrag, cultuur of religie.
     

  • de ander net zo serieus nemen in zijn bedoelingen
    als onze naasten.
     

  • bereid zijn om naar de ander te luisteren en
    de eigen overtuiging kritisch te bekijken
     

  • veranderingsbereidheid in een
    maatschappelijk dynamische omgeving
    te tonen
     

zo kan een ultieme basis ontstaan
voor een globale samenleving
met regionale/lokale dynamiek.

We hebben gezien, dat de genoemde
cascadische versnellingen ons
"dwingen" tot inclusief denken,
zoals een cascade de roeier "dwingt",
als sportieve, creatieve uitdaging.

Het is een soort duw in de rug die wij krijgen
van een ‘historische noodzaak’.

Daarnaast is er ook nog een aantrekkingskracht, 
van buitenmenselijke oorsprong, die wij
"goed"  noemen of "natuur"
anderen soms "god" of "statuur",
waarmee de universele menselijke waarde gestalte krijgt.

Dit is een extra stimulans om inclusief te gaan denken.


INCLUSIEF DENKEN

Een denken dat er vanuit gaat, dat het heil
(geluk, vrede, welzijn)
van ieder persoonlijk 
niet verkregen kan worden zonder de ander
of ten koste van de ander, 
maar alleen als de ene mens tegelijk
het heil van de ander beoogt en bevordert.
  
Eist een andere tijd een ander denken, een ander leven,
of beleven we
instandigheden van een voortschrijdende ontwikkeling?
 
Zijn er overeenkomsten  tussen deze tijd en een andere woelige tijd,
ongeveer 500 jaar terug?
 
De overgang van 1400 naar 1500 was een onrustige tijd
met ingrijpende veranderingen in het Europa van de
"domeinen-cratie".
Domeinenstrijd & Roofridders.

De platte wereld werd ineens als "bol" ervaren;
Amerika werd "ontdekt".
Het christendom versplintert boven de Alpen.
Er zijn Staten- en Godsdienstoorlogen.

Met "globaal grazen" wordt "kapitaal" verzelfstandigd en
 financieren ondernemers oorlogen.
(VOC, de Gouden Eeuw)

Nu (2020) zijn er weliswaar overeenkomsten,
maar in werkelijkheid zijn de hedendaagse veranderingen
nog ingrijpender, omdat veel effecten van het menselijk handelen
contraproductief zijn voor de instandhouding van de soort.

"Omgekeerd evenredig" aan die succesvolle ontwikkeling
van mens en mensheid zien we een dramatische
achteruitgang van de biodiversiteit.

Inmiddels lijkt Europa met succes de macht van
Koning, Kerk, Kapitaal
beteugeld te hebben en hebben burgers
meer rechtsbescherming dan ooit.
 
De lering die we uit de veranderingen rond 1500
hebben kunnen trekken, is:

De mens moet zich aanpassen,
zodat hij veranderende omstandigheden aankan.

Tegenwoordig zien we allerwegen een bekritiseren
van structuren & normen
(universiteit, kerk, fabriek, samenleving).

Veel waarden waarmee de mens al jarenlang geleefd heeft,
worden omvergegooid en geherwaardeerd.
Het zal echter allemaal vergeefse moeite zijn,
als het denken zich daar niet bij aanpast.

De mentaliteit zal mee moeten veranderen.
Het denkpatroon waarmee de mens nu in het algemeen nog leeft,
is sterk antagonistisch, gebaseerd op tegenstellingen.

Het is Oost tegen West.
Arm tegenover Rijk,
Zwart tegenover Wit.
Noord tegen Zuid.

Exclusief,
kortom:
de ander uit sluitend.

En dat dit nog hecht in de mens verankerd zit,
blijkt wel uit opmerkingen
die duiden op vooroordelen ten aanzien van bepaalde volksgroepen
en/of cultureel-etnische groeperingen:

Dat is niets voor ons soort mensen
"Anderen kun je niet vertrouwen"

Doordat dit denken een blokdenken is ("wij" en "zij"),
leidt het al gauw tot vooroordelen,
waardoor wantrouwen normaal lijkt.
 
Gezien vanuit die cascadische versnellingen blijkt nu wel, 
dat we in een hachelijke situatie verblijven.

Doordat onze aarde zo klein geworden is
door de ‘sprongen’ van versnelde communicatie en
versnelde voortbeweging, 
en zo vol wordt door de "bevolkingsexplosie", 
en zo uiterst kwetsbaar door de sprong in vernietigingsmacht, 
de meedogenloosheid van gefrustreerde leiders.

Daardoor is een oude waarheid nu
een dringende noodzaak geworden:

We kunnen alleen overleven door samen te leven.

Wij hebben elkaar nodig;
we mogen geen grenzen om ons heen trekken en
de ander maar voor zichzelf laten zorgen. 

heel de wereld is:

“gast aan tafel”  of  "thuis op de buis"

 
De grondslag van Inclusief Denken is het besef, 
dat de mensheid één geheel vormt en
dat ik mijn medemens niet kan treffen 
zonder mijzelf te raken.

Integreren begint met ruimte bieden aan de ander.

En het wordt elke dag een beetje meer onmogelijk,
te handelen en te denken anders dan
in solidaire vorm.
We kunnen dit verglijken met omgangsregels.
Die worden aanvankelijk zeer rigide geformuleerd.
Het meest veilig is echter, ze soepel te hanteren.
Zo moeten wij nu, zowel ter wille van de ander als 
ter wille van ons zelf gaan denken. 

 En de urgentie van veranderen neemt toe,
naarmate de biodiversiteit van de aarde afneemt.

Er zijn natuurlijk ook grenzen bij het inclusief denken.
Het betekent zeker niet dat je alles maar moet
slikken om de vrede te bewaren.
Vaak is juist een fel protest nodig, als we merken,
dat onrecht geschiedt.

Als we merken, dat iemand door verkeerde wegen te bewandelen 
zichzelf of anderen ten gronde richt, 
dan mogen we hem/haar daarop aanspreken. 
maar ook hier gelden regels die eerder vanzelfsprekend
dan opgelegd zouden moeten zijn.

niets is inspirerender dan
voorbeeldig gedrag.

gelukkig is de mens door de geschiedenis heen
altijd zeer inventief en adaptief gebleken.

dit zijn excerpten uit hearings
van sociëteit ante portas
naar aanleiding van het boek
"inclusief denken"
van Feitse Boerwinkel, 1968.

leven nu...& morgen?
was 50 jaar terug;
bijgewerkt voor vandaag
vanwege een bijna ondragelijke urgentie:

onverschilligheid is geen optie
als deze link niet werkt:
bel het wereldalarmnummer

bedenk ook,
dat globaliseren in termen van
duurzaamheid en tevredenheid / menselijk geluk
inclusief denken vereist en zelfkennis,
de twee pijlers van globaal bewustzijn.

 

uw toegenegen buurman.

 

manhattan     gmlogo_small.gif (1577 bytes)      project
renergetic copyright        
1998    nl  3022 bl 54     last update: 16-06-2019
       
disclaimer