de muur van malle japie

Restant van het huisje van Jacob, "de redder van warmond", broer van Samuel.
Hij was niet helemaal serieus te nemen, maar had wel erger voorkomen bij een grote brand in Warmond, door in de vroege morgen blazend op een trompet de straat op te rennen, nadat hij een hevige brand had ontdekt.
In 1834 meegekomen naar Noordwijkerhout met Leonardus, zijn vader en zijn broer Samuel.
Toen Samuel de boerderij/bakkerij/kookerij in 1875 had overgenomen van zijn vader, was er al een huisje gebouwd voor "Malle Japie" aan de Schulpweg (nu Zeestraat). Toen in 1934 het huidige pand werd gebouwd, was Jacobs huisje al afgebroken alleen een muur met poort bleef staan als afscheiding van de straat en wat toen binnen de familie de "Hooge Tuin" werd genoemd. Achter het pand van de Firma lag in die tijd een meter of drie lager de "Diepe Tuin" op hetzelfde niveau als de bollenvelden van Guldemond, de Lisser bollenboer, die Noordwijkerhout voor het gerecht daagde, toen de gemeente de Guldemondsloot wilde dempen, het historische "Guldemondarrest".
Het pad (de molenweg) kende echter een recht van overpad en zodoende werd de demping van de sloot ongedaan gemaakt en werd met het kippenbruggetje de vrede tussen Guldemond en Noordwijkerhout hersteld. De Verlengde Hoofdstraat, in mijn jonge jaren nog 't Harde Pad' genoemd, had in mijn jongste jaren nog een verbinding vanaf de Dorpsstraat. Hoogstraat en Viaductweg bestonden nog niet, toen tussen de boerderij van Dobbe en de IJswinkel van Steekers het pad begon dat naar mijn idee nog vroeger liep naar 'De Molenweg', die bij nu nog de Vlashoven op de Kerkstraat uitkomt. Later meer hierover nu terug naar de muur van Malle Japie.

Aan de tuinkant was het ruwe metselwerk zichtbaar met hier & daar nog verkleuringen. "Van de brand", zei mijn vader. Japie had op een koude wintermorgen 'ns een schep vuur meegenomen uit de oven om in zijn haard te gooien. En daarbij was het misgegaan. De vlammen sloegen door het dak van zijn lage huisje.
Hij hoefde nu niet trompetterend door de straat. Het vuur was snel onder controle, maar zijn eenvoudige huisje was onbewoonbaar.
Aan de straatkant werd de muur glad gepleisterd Een rij dakpannen er bovenop gemetseld maakte vanaf de straat gezien de erfafscheiding compleet. Een groenhouten poort, vanaf de tuinkant te openen, maakte dat je aan beide zijden van het huis en vanuit de winkel de straat op kon.

Op de foto hieronder is de muur niet zichtbaar. Hij stond tussen het pand van de Firma, gebouwd in 1934 en de Salon van Jan Willemse, de dameskapper en broer van Cor, die om de hoek in de Dorpsstraat de heren kapte en een sigarenzaak had. Daarnaast had hij nog een winkel waar een kleine kantoorboekhandel was gevestigd met annex de dorpsbibliotheek. Later verhuisde de bibliothecaris met zijn winkeltje naar de winkel die drukkerij Buijze had laten bouwen op de plek waar voorheen Steekers zijn ijs verkocht (en zijn eetbaar papier voor 1 cent per vel). Vanaf 5 cent kon je er al een ijsje kopen.
Gerard Willemse begon in de voormalige boekenwinkel een patatzaak/snackbar en werd een geduchte concurrent voor Thomas Vrolijk, de visboer die in de Havenstraat de eerste was die in ons dorp patat met mayonaise, kroketten en slaatjes verkocht. Dat was voor zijn gezin een mooie aanvulling op de inkomsten van de "Vrijdag Visdag" die het Roomse Noordwijkerhout hem bood.
 

De poort bij "het kantoortje" links aan de zijkant van de winkel verdween toen Bert Augustinus een deel van de tuin kocht om met zijn collega groenteboer Jan Broekhof een garage/opslagloods te bouwen. Een solide muur kwam er voor in de plaats met daaraan de toegangspoort voor de groentewagens van de nieuwe buren.
Als afscheiding tussen de Firma en de Groenteburen werd een meer dan manshoge halfsteensmuur gebouwd met bovenop prikkeldraad in klodders cement. De Hooge Tuin was nu een zijtuin met alleen nog een pruimen- en een perenboom. Maar de muur van Japie bleef nog jaren staan met daarachter de oude Hulstboom in en  halverwege het was- en fietsenschuurtje van Jan Willemse een Seringen- en een Sneeuwballenboom.

Dus vroeger konden we nog hardlopen rond het huis, of met een entree aan de poort circus in de tuin organiseren: clowns- & cowboynummers ("wij gaan naar kanáááda"), met een "dodensprong" uit het meelzolderraam, pijltjes gooien in een Indianendans naar een aan de boom gebonden "blanke boef".
In de tuin groeven we gangenstelsels: op zoek naar de verloren kelder onder de bakkerij & de oude beerputten. Toen we daarbij onder de fundering van de bakkerij kwamen, werd dit terstond verboden en werd de zijtuin gereserveerd voor een konijnenheuvel en later voor kippen & ganzen.
Halverwege de jaren 50 speelden we poppenkast in de garage en tien jaar later oefenden we met The Saints op de meelzolder van de bakkerij.

De verhalen zijn er nog.

Maar nu eerst:

de nassibal

Vroeger, in de tijd dat Augustinus onze voortuin al in bezit had, heb ik 'ns
na een eerste hap, een nassibal van Gerard Willemse over de muur van Malle Japie gegooid.
Zo maar over de muur in de brandnetels aan de andere kant bij de hulstboom.
Het kwam wel vaker voor; niet het gooien, maar het even naar Gerard gaan.
Kwam je terug van het brood uitventen in de namiddag en had je lekkere trek.

Ik ging dan bij hem meestal een nassibal halen om die mee naar huis te nemen en tussen twee sneen brood te prakken.
Soms haalde ik het huis niet met de bal en vloog het zakje over de muur bij Augustinus.

Maar die dag ging het anders:
Nauwelijks bij Brama de hoek om, kon ik me niet inhouden, haalde de nassibal uit het zakje en daar waar
de geur van bakkerij de Vroomen overging in die van kapsalon Willemse nam ik een eerste hap.
Ogen dicht, zo lekker was 't.

Nauwelijks echter had ik een eerste slikbeweging gemaakt of...
"O, God, 't is vrijdag vandaag...."
In een reflex gooide ik het restant over de muur van Malle Japie
en, m'n doorslikken niet meer kunnen tegenhoudend, besefte ik,
dat ik gezondigd had.

Vrdat ik de plof hoorde aan de andere kant van de muur
realiseerde ik me inmiddels,
dat het religieuze gebod "geen vlees eten op vrijdag" was afgeschaft.
Vrijdag was al een paar jaar geen "vasten- & onthoudingsdag" meer!

Raar h, hoe lang je het schuldbesef ongerept kunt houden.

 

manhattan     gmlogo_small.gif (1577 bytes)      project
renergetic copyright        
1998    nl  3022 bl 54     last update: 16-06-2019
       
disclaimer